Leesimpressies

  • Claudia Pineiro: De regels van het spel

  • Nr. 8 - 2013
  • We kunnen in deze dagen niet om Argentinië heen. Jorge Bergoglio was de pausachtigste onder de kardinalen in de Sixtijnse kapel. Linonel Messi bleek tegen A.C. Milaan opnieuw de koning onder de voetballers en binnenkort is Maxima de koningin aller koninginnen. Hoort de in eigen land gevierde schrijfster Claudia Pineiro in haar vak ook tot de internationale top? Haar landgenoten verwerven hun roem in het buitenland. Pineiro laat haar romans binnen de eigen landsgrenzen spelen. Dat is mogelijk een punt van aandacht. Net als in haar roman De weduwen van de donderdag situeert zij nu opnieuw haar roman in een countryclub, in een zogenaamde gated community. Argentijnen in goede doen zoeken beschutting bij elkaar binnen een omheining. Daar is kennelijk reden voor. Een Nederlandse correspondent verklaarde op de televisie als steunbewijs voor de karaktervastheid van Bergoglio dat de kardinaal er niet voor terugdeinsde om de sloppenwijken van Buenos Aires te bezoeken. Als jij dat zou doen voegde hij daar in de richting van Paul Witteman aan toe zou je terugkeren, als dat al het geval is, in je onderbroek. Wel een mooi format op televisie natuurlijk.

    De roman begint bij de toegangscontrole voor de countryclub. Een schoonmaakster is op weg naar het huis van Pedro Chazarreta. Bij aankomst treft zij haar werkgever thuis in een stoel met doorgesneden keel. Hij heeft op dezelfde manier de dood gevonden als een paar jaar voordien zijn echtgenote. Toen was de belangrijkste verdachte Pedro Chazarreta zonder dat het tot een veroordeling kwam. De rest van het boek staat de opheldering van deze gebeurtenis centraal. Moord of zelfmoord. Pineiro schetst de oplossing van deze gewelddadige dood niet vanuit het perspectief van de politie maar door de ogen van enkele vertegenwoordigers van de krant El Tribuno. De politie figureert op de achtergrond. De journalisten die we aan het werk zien dragen de roman. Allereerst is er de ervaren rot Jaime Brena. Na weer een aanvaring met de hoofdredacteur is hij niet langer werkzaam bij Misdaad maar verbannen naar Samenleving. Daar is hij gedoemd om artikelen te schrijven over onderzoeken die lijken uitgevoerd onder supervisie van een Argentijnse Diederik Stapel. Pasgeboren jongetjes huilen vaker, eerder en harder dan pasgeboren meisjes.

    Vrouwen met meervoudige orgasmen hebben over het algemeen meer schaamhaar dan andere vrouwen


    Naast routinier Brena zien wij zijn jeugdige opvolger bij Misdaad aan het werk. Deze novice draagt geen naam maar opereert de volledige roman onder de kwalificatie die jongen van Misdaad. Het joch heeft te veel Google en universiteit en te weinig straat in zijn bagage, vindt Brena. Het joch blijkt een snelle leerling te zijn. Het speurderstrio wordt gecompleteerd door een voormalige schrijfster van romans. Zij fungeert als free lancer en krijgt van de hoofdredacteur met wie zij een verhouding achter de rug heeft de vrije hand om haar persoonlijke indrukken te geven. Het drietal weet elkaar goed aan te vullen. De schrijfster neemt haar intrek in een villa op de countryclub om dicht bij de bron indrukken te verzamelen.
    Pineiro laat via een combinatie van oude en nieuwe journalistiek de waarheid stapsgewijs steeds dichterbij komen. Pedro Chazarreta zal niet de enige dode zijn. Er zijn meer slachtoffers te betreuren. Mensen komen om het leven op een manier die in het verlengde ligt van hun leefstijl. Een roekeloze automobilist komt om het leven door een verkeersongeluk. Iemand die naar de Verenigde Staten is uitgeweken laat het leven bij een schietincident. Gaat het om ongelukken of is er een moordenaar aan het werk? Het is zelfs denkbaar dat er een organisatie actief is die op bestelling gecamoufleerde moorden aflevert. De speurders van El Tribuno komen dichter en dichter bij de waarheid waarbij hun eigen positie mogelijk gevaar loopt. Pineiro speelt een geraffineerd spel met de waarheid en met de lezer. Is een moord op iemand die niet deugt verwerpelijk of is er in de schuld van het slachtoffer een rechtvaardiging te vinden? Hoe veel waarheid kan een krant aan. De geloofwaardigheid van de gebeurtenissen legt het soms af tegen de ethische dimensie van de aangesneden kwesties. Pineiro bestookt haar personages met morele dilemma’s. Zij doet dat met een simultane verteltechniek die het boek tot een intense leeservaring maakt. Juist op het moment dat de een dit doet, gaat de ander… Aan het eind van de roman maken de drie hoofdrolspelers de balans op. De ervaringen van de laatste tijd vormen de aanleiding voor nieuwe keuzes. Jaime Brena staat voor het dilemma bij de krant te blijven of de formulieren voor vervroegd pensioen in te vullen. En hoe ziet de loopbaan van de jongen van Misdaad er verder uit? Morele dilemma’s laten niemand onberoerd. Claudia Pineiro heeft het in zich om Argentinië literair internationaal op de kaart te zetten. Daar zal Lionel Messi niet jaloers van worden.