Leesimpressies
Chloe Dalton: Een haas in huis
- Nr. 40 - 2026
- Zou ik een boek gaan lezen dat de lotgevallen behandelt van een haas die tijdelijk deel uit maakt van een menselijk huishouden? Die kans acht ik klein. Toch bracht een welbespraakte frisse verschijning via een interview in televisieprogramma Buitenhof me aan het twijfelen. Mijn gewijzigde mening komt op het conto van Chloe Dalton. De belevenissen van een haas in en rond de woning op het platteland kunnen wel degelijk iets avontuurlijks hebben. Dalton is een stadsmens. Zij is adviseur in politieke kwesties op internationaal terrein. Ze was voor haar werk actief in onder meer Bagdad, Kaboel, Algiers, Ulaanbaatar, Damascus, Tallinn en Sarajevo. Ze vertoeft in kantoorgebouwen, vergaderkamers en op vliegvelden. Ze was verslaafd aan de adrenaline die hoort bij een crisis maar nu even niet. De coronapandemie is uitgebroken en Dalton verblijft in haar buitenhuis op het platteland, al is het meer een verbouwde schuur. Op een winterse dag maakt ze een wandeling en dan valt haar oog op een jonge haas, een pulsterling. Het beest ligt roerloos op een pad, niet groter dan een handpalm. Een moeder haas is niet te zien. Gevaar ligt op de roer. Het beestje kan gegrepen worden door een roofdier of overreden door een auto. Wat te doen? De haas mee naar huis nemen lijkt geen optie. Hazen zijn wilde dieren en het is de vraag of een moeder haar kind nog accepteert als het ruikt naar mensengeur.
Dalton gaat naar huis maar keert een paar uur later terug om de haas in dezelfde positie aan te treffen. Het beest is goed zichtbaar en in de lucht cirkelen buizerds rond. Ze besluit de haas voor een nacht onderdak te verlenen in haar huis. Al lezend kom ik tot de conclusie dat Dalton een uitstekende consultant moet zijn. Dat is een aanmatigend beroep omdat je advies uitbrengt aan mensen die beter thuis zijn in de betreffende materie dan jij. Waar haal je het lef vandaan? Allereerst schakelt Dalton hulptroepen in. Ze belt de plaatselijke natuurbeschermer, een voormalige jachtopziener, die een sombere prognose uitspreekt. Een haas valt niet te domesticeren en zal het voorval vermoedelijk niet overleven. Ze belt haar zus die een klein boerenbedrijf runt. Zij komt poedermelk brengen en een flesje met sterilisatievloeistof. Het beest overleeft de eerste dagen. Ondertussen verricht Dalton literatuuronderzoek. Ze verzamelt alles wat ze te pakken kan krijgen over het leven van een haas. Ze plaatst het belang van de haas op de eerste plaats. Ze neemt het beest in huis maar laat de route naar buiten permanent beschikbaar. Het beest houdt zich in de tuin op met de mogelijkheid om op elk moment naar binnen te komen. Hazen zijn het meest actief in schemertijd en bij donker omdat ze dan minder zichtbaar zijn voor roofdieren. Dalton geeft het beest bewust geen naam. Een haas is ongeschikt als huisdier en dat moet je accepteren. In haar omgeving duikt de vraag op of het een mannetje of een vrouwtje is. Dalton blijft het antwoord schuldig en weigert een vernederend lichamelijk onderzoek uit te voeren. Sowieso raakt ze het beest zo min mogelijk aan.
In de boeken vond ik talloze beschrijvingen van manieren om op hazen te jagen, ze dood te maken en te bereiden, maar geen woord over hoe je ze groot kunt brengen. Het voelde als verraad om zulke gewelddadige beschrijvingen te lezen naast de pulsterling
Wat de kwaliteit van de consultant illustreert is haar nieuwsgierigheid en observatievermogen. Ze monitort wat de haas wel en niet graag doet. Havermout is een favoriet gerecht. Dalton trekt er in het donker op uit om zich in de nachtwereld van de haas te verplaatsen.
Het beest groeit als kool en brengt steeds meer tijd buiten de woning door. Ze springt op en over de muur die de tuin begrenst. “De haas hield van ononderbroken zichtlijnen, hoge uitzichtpunten en een fysiek voorwerp in de rug bijvoorbeeld ter bescherming.” Het beest verkiest de natuurlijke biotoop maar blijft naar de woning terugkeren. Dan op een dag gedraagt de haas zich anders dan gewoonlijk. Achter het gordijn treft Dalton twee jonge pulsterlingen aan. De kwestie van het geslacht is opgehelderd. Later zal de haas nog meer worpen verrichten. Bij hazen kunnen er zich bevruchte eicellen ontwikkelen terwijl zich al een foetus in de buik ophoudt.
De haas heeft drie winters en drie oogstseizoenen doorstaan. Ze heeft zeker drie keer pulsterlingen geworpen en vermoedelijk zelfs vaker. Het samenleven tussen haas en mens heeft plaatsgevonden op de voorwaarden van de haas. Dalton is er meer door veranderd dan de haas. “Domesticeren is de aard van een dier veranderen zodat het is aangepast aan onze manier van leven. Voor dieren die van nature wild zijn, zoals een haas, is co-existeren een betere optie.” Chloe Dalton stelt voortaan andere prioriteiten. In haar jachtige bestaan ging het werk altijd voor. Etentjes met vrienden of familie werden afgezegd. Ze verdiende haar brood met het toepassen van woorden. De haas heeft haar geleerd de kracht van stilte te omarmen. Het boek is een geloofwaardig verslag van een bekering.
middelr@xs4all.nl
