Leesimpressies
Joe Maddon en Tom Verducci: The book of Joe
- Nr. 30 - 2025
- Wie is de grootste coach in de professionele Amerikaanse teamsporten. Daar is een stevige discussie over te voeren. Sommige mensen zullen Bill Belichick noemen, die dankzij Tom Brady als quarterback zes keer de super bowl won met de New England Patriots. Objectief gezien heeft Phil Jackson nog betere papieren. Hij won elf titels verdeeld over zes keer met de Chicago Bulls en vijf keer met de Los Angeles Lakers. Hoe indrukwekkend is deze prestatie als je Michael Jordan en Kobe Bryant tot je beschikking hebt. Tot de meest opvallende coaches in het honkbal van de laatste jaren behoort Joe Maddon. Hij is van het onconventionele soort. Kapsel en kleding zijn vaak van originele snit. Karakteristiek is zijn positionering op de bovenste trede van de dugout, hangend over de reling, getooid met een lineup kaart vol aantekeningen. Dat was zijn manier om de flow van de wedstrijd ten volle te ervaren. Bij Maddon was zelfpromotie nooit ver weg. Hij nam graag beslissingen die opzichtig anders waren dan hoe zijn collega’s dat deden. Hij was daarmee succesvol. Tekenend is wel dat spelers graag onder hem speelden. Bij mij riep hij altijd ambivalente reacties op. Een reden te meer om hem beter te leren kennen. Dat kan via het boek dat hij schreef samen met de ervaren sportjournalist Tom Verducci, bekend als commentator bij Fox Sports en verbonden aan het tijdschrift Sports Illustrated.
Maddon werd in 1954 geboren in een dorpje van Pennsylvania als kleinzoon van een Italiaanse migrant die Carmen Maddonni heette. Beide grootvaders werkten als mijnwerkers. Joe was een groot sportfanaat. Net als zo veel andere coaches was hij achtervanger, een rol die inzicht in de afwikkeling van het spel vereist. Hij zou nooit de major league halen waarmee hij tussen zijn vakgenoten een uitzondering vormde. Hij vervulde diverse functies op lagere niveaus. Hij was coach maar ook instructeur en scout. In 2002 was hij benchcoach bij de Angels die toen hun enige world series wonnen. Als 52-jarige werd hij pas hoofdcoach in de majors bij Tampa Bay, een betrekkelijk nieuw team dat uitsluitend seizoenen kende met meer nederlagen dan overwinningen. In zijn derde jaar zou hij Tampa Bay naar de world series leiden overigens zonder de bekroning met een titel. Maddon behoorde tot de eerste lichting coaches die communicatie als wapen inzette ter inspiratie van de spelers. Hij deelde bij herhaling T-shirts uit met opwekkende teksten. Tot dan kende de honkbalwereld vooral coaches als autoritaire bullebakken wier wil wet was. Maddon zou zijn lange aanloop naar een baan op het hoogste niveau als een voordeel bestempelen. Hij had ervaring in de breedte en geleidelijk een eigen stijl ontwikkeld. De rode draad in het boek, Maddon is inmiddels met pensioen, is dat zijn persoonlijke stijl van opereren steeds meer door de front offices gedwarsboomd wordt door hun blinde geloof in data. De bazen van clubs worden tegenwoordig uit andere vijvers gevist. Velen hebben een studie achter de rug aan een topuniversiteit niet zelden in een exacte wetenschap. Voor elke wedstrijd ontvangt de coach een boekwerk met statistische gegevens. Clubs hebben afdelingen analytics waar 30 mensen werkzaam zijn. De bange coach laat zich leiden door de gegevens zodat hij een excuus bij de hand heeft mocht een keuze verkeerd uitpakken.
The power shift from the dugout to the front office over more than a quarter of a century has changed how the game is played and its value system. Knowledge over wisdom. Technology over teaching. Data over art. Efficiency over entertainment
Voor de goede orde. Van meet af aan is Maddon een gretig gebruiker van data geweest. De computer was zijn bondgenoot. Hij vindt echter dat die trend is doorgeslagen. Een coach moet binnen enkele seconden een besluit nemen. Data zijn gebaseerd op grote steekproeven. Die zijn van beperkte waarde als je in een unieke situatie de beste zet moet doen. Hoe zit je speler in de wedstrijd, kan hij de druk aan van een postseason wedstrijd, wat weet je van zijn thuissituatie, wat zegt zijn lichaamstaal, wat liet hij tot nu toe in de wedstrijd zien. Die vragen zijn allemaal relevant met het oog op het wel of niet laten staan van een slagman of van een pitcher. Zonder tijdsdruk, bijvoorbeeld buiten het seizoen, als het gaat om de samenstelling van een selectie kan Maddon de doorslaggevende rol van data accepteren.
De Joe Maddon die mij fascineerde is de man die in 2015 coach van de Chicago Cubs werd. Op tactisch vlak deed hij dingen die andere coaches niet deden. Hij plaatste een infielder naar het buitenveld om daar meer bezetting te hebben of andersom. Hij gebruikte een powerhitter als openingsslagman als de betrokkene in een slump verkeerde. Hij hoopte op die manier een frisse mindset aan te reiken om de inzinking te beëindigen. Verwachtte hij een stootslag met een loper op het derde honk dan zag je eerste honkman Anthony Rizzo positie kiezen vlak voor het slagperk. Uit het boek valt af te leiden dat dit geen vondst van Maddon was maar een ideetje van Rizzo. Ook typisch voor de Cubs was dat hij de pitcher in de slagvolgorde vaak als nummer acht opstelde. Toen gold de regel van de aangewezen slagman nog niet in de National League. Pitchers konden niet slaan, ze gingen bijna altijd uit en dan kun je hen het best zo laat mogelijk in actie laten komen. Helaas is nu de aangewezen slagman universeel wat ook het tactische wapen van de double switch bot heeft gemaakt. Ook daar maakte Maddon graag gebruik van. Via een double switch vervang je niet alleen je pitcher maar tegelijk ook een veldspeler, bijvoorbeeld de laatste nul uit de vorige inning, om de slagbeurt van de pitcher uit te stellen.
In 2016 won Maddon met de Cubs zijn enige world series na de langste droogte in de geschiedenis van de Amerikaanse profsporten. De laatste titel dateerde uit 1908. De manier waarop was bijzonder. Het gebeurde in wedstrijd zeven, in de verlenging, in een uitwedstrijd bij Cleveland. Er kwamen naar schatting vijf miljoen mensen naar de huldiging in Chicago. Het team van de Cubs was bijzonder jong. Een dynastie leek mogelijk. Dat zou er niet van komen. De magie met Maddon leek over de houdbaarheidsdatum heen. Daarna zou hij als coach aan de slag gaan bij de Angels zijn jeugdliefde. Daar werkte hij met het honkbalgenie Shohei Otani. Die club sprong altijd uiterst voorzichtig om met het Japanse wonderkind. Otani kwam niet aan slag op de dag dat hij moest pitchen, evenmin op de dag ervoor of erna. Maddon verbrak in overleg met de hoofdrolspeler die behoedzaamheid. Daar plukken de Dodgers nu de vruchten van. Die ingreep was niet genoeg voor Maddon om zijn positie te behouden. In 2022 baarde hij opzien door een slagman, met volle honken, opzettelijk 4 wijd te geven. Korte tijd later na een losing streak van 12 wedstrijden werd hij ontslagen. Het tijdperk Joe Maddon was voorbij.
middelr@xs4all.nl
